شقاق مقعدی: علائم رایج در زنان و مردان و چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

شقاق مقعدی، که به آن فیشر مقعدی نیز گفته می‌شود، یک پارگی یا شکاف کوچک در پوشش داخلی کانال مقعد است. این وضعیت می‌تواند بسیار دردناک باشد و اغلب هنگام دفع مدفوع خود را نشان می‌دهد. خوشبختانه، علائم شقاق مقعدی در زنان و مردان شباهت زیادی دارد و با شناخت آن‌ها می‌توان به موقع برای درمان اقدام کرد.

علائم شایع شقاق مقعدی

یکی از اصلی‌ترین و بارزترین علائم شقاق مقعدی، درد تیز و شدید در ناحیه مقعد است. این درد معمولاً در حین یا بلافاصله پس از دفع مدفوع رخ می‌دهد و فرد آن را به صورت احساس بریدگی، پارگی یا عبور جسم تیز توصیف می‌کند. این درد می‌تواند از چند دقیقه تا چند ساعت پس از دفع ادامه یابد و در برخی موارد، شدت آن به حدی است که فرد از ترس درد، اجتناب از دفع را تجربه می‌کند. این اجتناب می‌تواند خود منجر به یبوست و سفت‌تر شدن مدفوع شده و چرخه درد را تشدید کند.

خونریزی هنگام دفع

بروز خون روشن پس از دفع مدفوع، یکی دیگر از علائم رایج شقاق مقعدی است. این خون معمولاً به دلیل خراشیدگی یا پارگی بافت ملتهب کانال مقعد هنگام عبور مدفوع ایجاد می‌شود. مشاهده خون روی دستمال توالت، سطح مدفوع یا در کاسه توالت، نشانه‌ای است که باید جدی گرفته شود. میزان خونریزی معمولاً کم است، اما تکرار آن می‌تواند نگران‌کننده باشد.

احساس خارش و سوزش

پس از فروکش کردن درد اولیه، بسیاری از افراد دچار احساس خارش، سوزش یا تحریک در اطراف ناحیه مقعد می‌شوند. این احساس می‌تواند مداوم یا متناوب باشد و به شدت آزاردهنده است. این علائم معمولاً به دلیل التهاب ناشی از پارگی و تلاش بدن برای ترمیم آن ایجاد می‌شوند.

مشاهده برآمدگی یا پوست اضافی

در برخی موارد، به خصوص در شقاق‌های مزمن، ممکن است در اطراف لبه بیرونی شقاق، یک برآمدگی کوچک گوشتی یا پوست اضافی (به نام «تگ پوستی» یا «skin tag») ایجاد شود. این برآمدگی معمولاً بدون درد است اما می‌تواند بهداشت ناحیه را دشوارتر کند و گاهی اوقات نشانه طولانی شدن روند بهبود شقاق اولیه است.

ناراحتی هنگام نشستن

شدت درد و ناراحتی ناشی از شقاق مقعدی می‌تواند بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد. در مواردی که شقاق عمیق‌تر یا ملتهب‌تر باشد، حتی نشستن طولانی مدت یا راه رفتن نیز می‌تواند باعث ایجاد ناراحتی خفیف تا متوسط شود.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگرچه شقاق مقعدی در بسیاری از موارد با رعایت نکات بهداشتی و تغییرات در رژیم غذایی بهبود می‌یابد، اما مراجعه به پزشک در شرایط زیر ضروری است:

• خونریزی شدید یا مداوم: اگر خونریزی زیاد است، به طور مداوم تکرار می‌شود یا نگران‌کننده به نظر می‌رسد.
• درد شدید و غیرقابل تحمل: دردی که با درمان‌های خانگی بهبود نمی‌یابد یا زندگی روزمره را مختل می‌کند.
• علائم طولانی مدت: اگر علائم شقاق بیش از چند هفته ادامه پیدا کرده و بهبود نیافته است.
• وجود عفونت: علائمی مانند تب، تورم شدید، قرمزی، ترشحات چرکی یا بوی بد.
• شک به بیماری‌های دیگر: برای اطمینان از اینکه علائم ناشی از بیماری‌های جدی‌تر مانند بیماری التهابی روده یا سرطان مقعد نیست.

پزشک با معاینه و بررسی علائم شما، علت دقیق مشکل را تشخیص داده و بهترین روش درمانی را توصیه خواهد کرد.

این مطلب صرفاً جنبهٔ اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاورهٔ پزشک نیست.