نوار مغز (EEG)؛ عوارض احتمالی و اطمینان از ایمنی

آزمایش نوار مغز یا الکتروانسفالوگرافی (EEG) یکی از روش‌های تشخیصی رایج برای ارزیابی فعالیت الکتریکی مغز است. این آزمایش به پزشکان کمک می‌کند تا اختلالات مختلفی مانند صرع، اختلالات خواب، و برخی از مشکلات مغزی دیگر را تشخیص دهند. یکی از سؤالات پرتکرار مراجعین در مورد ایمنی این روش و احتمال بروز عوارض پس از انجام آن است. لازم است بدانید که نوار مغز به طور کلی یک روش تشخیصی بسیار ایمن محسوب می‌شود.

چرا نوار مغز ایمن است؟

نوار مغز روشی کاملاً غیرتهاجمی است. در این روش هیچ‌گونه سوزن، ماده تزریقی، یا اشعه‌ای به بدن وارد نمی‌شود. الکترودها (قطعات کوچک سنسور) به سادگی روی پوست سر قرار داده می‌شوند و این الکترودها فعالیت الکتریکی طبیعی مغز را ثبت می‌کنند. بنابراین، خطر ایجاد عفونت، واکنش به ماده کنتراست، یا آسیب ناشی از اشعه وجود ندارد.

عوارض احتمالی نوار مغز

در اکثر قریب به اتفاق موارد، پس از انجام نوار مغز هیچ‌گونه عارضه جانبی مشاهده نمی‌شود. اما در موارد بسیار نادر، برخی افراد ممکن است علائم خفیف و گذرا را تجربه کنند. این علائم معمولاً به دلیل خود فرآیند آزمایش یا فعالیت‌هایی است که در طول نوار مغز برای تحریک مغز انجام می‌شود:

• سردرد خفیف: برخی افراد ممکن است پس از برداشتن الکترودها احساس سردرد ملایمی داشته باشند، به‌ویژه اگر پوست سرشان حساس باشد.
• احساس خستگی یا سرگیجه گذرا: در مواردی که تکنیک‌های فعال‌سازی مانند تنفس عمیق و سریع (هایپرونتیلاسیون) یا مشاهده نور چشمک‌زن (فتواستیمولاسیون) استفاده می‌شود، ممکن است فرد برای مدت کوتاهی احساس سبکی سر یا خستگی کند. این علائم معمولاً به سرعت برطرف می‌شوند.
• واکنش به نور یا تنفس: در افراد مبتلا به انواع خاصی از صرع که نسبت به تحریکات نوری یا تنفسی حساس هستند، این فعالیت‌ها ممکن است منجر به تجربه تشنج خفیف شوند. البته این موقعیت‌ها بسیار نادر هستند و کادر پزشکی در طول انجام آزمایش، این موارد را به دقت تحت نظر دارند و آمادگی لازم برای مدیریت آن‌ها را دارند.
• ناراحتی روانی در کودکان: در کودکان یا افرادی که اضطراب شدید دارند، ممکن است احساس ناآرامی یا ناراحتی روانی موقتی پیش از یا در حین آزمایش رخ دهد. این مسئله معمولاً با توضیح قبلی، ایجاد محیط آرام و همراهی والدین یا مراقب قابل کنترل است.

اهمیت عوارض گذرا

مهم است بدانید که هرگونه عارضه احتمالی ناشی از نوار مغز، معمولاً خفیف و کوتاه‌مدت است و به خودی خود جای نگرانی جدی ندارد. این علائم اغلب ظرف چند دقیقه تا چند ساعت پس از پایان آزمایش از بین می‌روند و هیچ اثر درمانی یا تشخیصی طولانی‌مدتی ندارند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگرچه عوارض نوار مغز بسیار نادر و خفیف هستند، اما در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر پس از آزمایش، بهتر است با پزشک خود تماس بگیرید:

• سردرد شدید و ادامه‌دار که با مسکن‌های معمولی بهبود نمی‌یابد.
• سرگیجه شدید یا از بین رفتن تعادل.
• هرگونه علائم عصبی غیرمعمول یا تغییرات مداوم در هوشیاری.
• قرمزی، تورم، یا درد در محل قرارگیری الکترودها که نشان‌دهنده یک واکنش موضعی باشد.

پزشک شما می‌تواند با بررسی شرایط، علت احتمالی علائم را تشخیص داده و در صورت نیاز، راهنمایی‌های لازم را ارائه دهد.

این مطلب صرفاً جنبهٔ اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاورهٔ پزشک نیست.